“Con ước có đôi mắt như các bạn”
Chỉ vì đôi mắt bị lé mà một học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Bình Hòa (huyện Tây Sơn) đã phải chịu đựng những lời trêu chọc và cả thái độ xa lánh của bạn bè. Khi tôi đụng đến chuyện đôi mắt, cô bé khóc: “Đi học con phải ngồi bàn đầu mà nhìn cũng khó lắm. Con tủi thân lắm, vì mỗi lần đi học đều bị các bạn trêu chọc. Cũng vì thế mà con chẳng muốn đến trường. Bây giờ, con chỉ ước có đôi mắt như các bạn”.
Chiều 20.7, vợ chồng anh Nguyễn Công Phụng (38 tuổi) và chị Nguyễn Thị Út (34 tuổi), ở xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, mới tất tả dắt cô con gái Nguyễn Thị Mỹ Lệ đến Bệnh viện Mắt Bình Định nhờ các bác sĩ chữa giúp tật lé mắt từ hồi mới sinh ra. Nghe chị Út kể chuyện bé Lệ, bác sĩ Nguyễn Thanh Triết, Giám đốc Bệnh viện Mắt Bình Định, đồng ý: “Chị vào làm thủ tục cho cháu nhập viện để mổ”.
Được tin bác sĩ đồng ý đưa cháu vào diện phẫu thuật miễn phí, chị Út mừng líu: “Nhà ở sâu trong núi, có xem ti vi hay nghe thông báo gì đâu. Tối qua, bà chị ở An Khê (Gia Lai) điện về bảo, vậy là sáng nay vợ chồng lật đật gửi nhà, gửi con cho hàng xóm để đưa con bé xuống đây”.
13 tuổi, Lệ gầy đen, nhỏ thó so với bạn bè cùng trang lứa. Chị Út kể chuyện, 5 tuổi bé Lệ mới đi được. Cách đây 3 năm, người ta mách miệng phải vào Sài Gòn thì mới chữa được bệnh của con, nhưng hai vợ chồng làm 3 sào ruộng chi tiêu, con đau con ốm, chưa giáp vụ đã thiếu trước hụt sau.
Nhớ đến chuyện mỗi ngày đạp xe chục cây số đi về đưa con đến trường, rồi vào lớp con bị bạn bè trêu chọc, anh Phụng chị Út cũng không cầm được nước mắt: “Đi đâu người ta cũng bảo sao không chữa bệnh cho con. Nhưng 40-50 triệu đồng, chứ cứ phải đồng một đồng hai. Sáng nay, hai vợ chồng quớ bậy bà con hàng xóm được 600.000 đồng để đưa con đi bệnh viện”.

Nụ cười khi các em đã lấy lại được ánh sáng và niềm tin vào cuộc sống.
* Niềm vui nhân gấp vạn lần
85 trẻ được phẫu thuật mắt miễn phí lần này hầu hết đều nằm trong diện gia đình khó khăn. Các em đều bị khuyết tật mắt bẩm sinh. Nhiều trường hợp đặc biệt khi cả cha và con đều bị khuyết tật mắt. Đó là gia đình hai anh em ruột Lê Thị Mỹ Âu (13 tuổi) và Lê Đình Phi (15 tuổi), ở xã Cát Chánh, huyện Phù Cát. Nhà có 3 con thì 2 đứa lớn bị sụp mi, hẹp khe mi, kèm theo đó là những dị tật làm cho 2 mắt xa nhau. Ngay chính anh Công, ba của hai em cũng bị tật bẩm sinh này. Năm ngoái, Mỹ Âu và Đình Phi đã được chương trình phẫu thuật một mắt. Đợt này, các bác sĩ tiếp tục mổ mắt còn lại, đồng thời chỉnh sửa và tạo hình cho mắt đẹp hơn.
Hiện nay, mù lòa đang là vấn đề sức khỏe được cộng đồng và ngành y tế quan tâm.
Trước đây, Bình Định chưa có chương trình can thiệp cho trẻ. Từ năm 2009, được sự giúp đỡ kinh phí của tổ chức FHF (Australia) và chuyên môn của Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Mắt Bình Định đã tiến hành khám, sàng lọc và phẫu thuật những ca khuyết tật mắt. Năm 2009, toàn tỉnh có 104 cháu được phẫu thuật với 125 mắt được phẫu thuật. Năm 2010, các bác sĩ đã phẫu thuật cho 85 cháu, với 122 mắt phẫu thuật. Bác sĩ Triết cho biết: “Chương trình đã giúp các em lấy lại ánh sáng và niềm tin vào cuộc sống”.
Thông qua chương trình này, các bác sĩ của Bệnh viện Mắt Bình Định còn được Tiến sĩ Hà Huy Tài, Trưởng phòng Đào tạo, Bệnh viện Mắt Trung ương, chuyển giao các kỹ thuật chuyên sâu trong phẫu thuật nhãn nhi, như các ca lé mắt nhiều cơ, lé mắt phức tạp, những ca sụp mi nặng… Mục tiêu là một hai năm nữa, Bệnh viện có đội ngũ bác sĩ có đủ năng lực thực hiện các ca phẫu thuật này.
Theo các nhà chuyên môn, trẻ bị khuyết tật dị dạng về sụp mi, lé mắt cần phải được phát hiện và điều trị sớm nếu không sẽ dẫn tới tổn thương chức năng mắt. Việc phẫu thuật sau này chỉ còn ý nghĩa giải quyết thẩm mỹ. Do đó, cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền; xây dựng chương trình này thành thường quy, đưa vào hoạt động thường xuyên.
Hiện nay, kinh phí hỗ trợ cho các ca phẫu thuật mắt trẻ em tại Bình Định phần lớn là do tổ chức FHF tài trợ trong khuôn khổ dự án chăm sóc mắt toàn diện dựa vào cộng đồng, nhằm chấm dứt tình trạng mù lòa có thể tránh khỏi. Năm 2012, dự án này sẽ kết thúc. Vì thế, vấn đề là cần có thêm nhiều nguồn hỗ trợ để giúp những nguồn nhân lực tương lai của đất nước được lành lặn cả về thể chất lẫn tâm hồn.